Araştırma, sürdürülebilirlik farkındalığının arttığını ancak iş kıyafetlerinde gelişim alanları olduğunu gösteriyor

Avrupa genelinde gerçekleştirilen yeni bir araştırma, imalat sektöründe çalışanların sürdürülebilirliğe giderek daha fazla önem verdiğini ortaya koyuyor. Ancak iş kıyafetlerinin yönetimine ilişkin mevcut uygulamalar, bu artan beklentilerin gerisinde kalıyor. İş kıyafetlerinin kalitesi, onarımı ve geri dönüşümü konusunda hâlâ önemli gelişim alanları bulunuyor.

Sürdürülebilirlik önemli — ancak iş kıyafetleri yetersiz kalıyor

Lindström için lider pazar araştırma şirketi Norstat tarafından yürütülen çalışmada, 11 Avrupa ülkesinden 2.276 iş kıyafeti kullanıcısı ile anket yapıldı. Bulgulara göre çalışanların %80’i, sürdürülebilirliği kişisel yaşamlarında önemli veya çok önemli buluyor. Ayrıca katılımcıların %58’i, kullandıkları iş kıyafetlerinin sürdürülebilirliği hakkında daha fazla bilgi edinmek istediklerini belirtti.

Buna karşın araştırma, iş kıyafetlerinde sürdürülebilirlik uygulamalarında hâlâ boşluklar olduğunu gösteriyor. İşverenlerin yarısından azı iş kıyafeti onarım hizmeti sunuyor. Bunun sonucunda hasar gören iş kıyafetleri ya çöpe atılıyor (%30) ya da çalışanlar tarafından bireysel olarak onarılıyor (%22). Çalışanların %40’ından fazlası ise kullanımdan çıkan iş kıyafetlerine ne olduğu konusunda bilgi sahibi değil. Bilgisi olanlar arasında ise neredeyse üçte biri, bu kıyafetlerin düzenli depolama sahalarına gönderildiğini ifade ediyor.

“Sürdürülebilir iş kıyafetlerinin temel gerekliliği uzun ömürlü olmalarıdır. Bir giysi ne kadar uzun süre kullanılırsa, çevresel etkisi o kadar azalır,” diyor Lindström Sürdürülebilirlik Direktörü Ulla Luhtasela.
“Dayanıklılık, yeniden kullanılabilirlik ve onarılabilirlik, döngüselliği gerçekten ilerletmek ve tekstil atıklarını azaltmak istiyorsak, tasarım aşamasından itibaren dikkate alınmalıdır.”

Düşük dayanıklılık, mevcut iş kıyafetlerine yönelik en yaygın sorun olarak öne çıktı ve katılımcıların %31’i tarafından dile getirildi. Ayrıca çalışanların %70’i, iş kıyafetlerinin kullanım ömrünü uzatmanın en etkili yolunun daha yüksek kaliteli malzemelere yatırım yapmak olduğunu belirtti.

Sürdürülebilirlik çalışanlar için ne kadar önemli?

Hasar görmüş iş kıyafetlerine ne oluyor?

Türkiye sürdürülebilir uygulamalarda çıtayı yükseltiyor

Araştırmaya katılan ülkeler arasında Türkiye, sürdürülebilirlik yaklaşımıyla öne çıktı. Türkiye’de onarım hizmetleri oldukça yaygın: Çalışanların yaklaşık %70’i işverenlerinin giysi onarım hizmeti sunduğunu belirtti. Bu oran, Avrupa ortalaması olan %48’in oldukça üzerinde. Ayrıca Türkiye’de hasar gören iş kıyafetlerinin çöpe atıldığını söyleyenlerin oranı yalnızca %7 iken, Avrupa genelinde bu oran %30.

Türk çalışanlar, iş kıyafetlerinin kullanım ömrü sonrasındaki süreçler hakkında da daha bilinçli. Türkiye, en yüksek tekstil geri dönüşüm oranına sahip ülke olarak öne çıktı: Genel katılımcılar arasında %56, kıyafetlerin akıbetini bilenler arasında ise %66. Avrupa genelinde bu oranlar sırasıyla %29 ve %51. Buna karşılık, tekstil geri dönüşümünün en az yaygın olduğu ülkeler Baltık ülkeleri oldu.

“Bu sonuçlar, ulusal altyapıyı da yansıtıyor olabilir. Türkiye, köklü bir tekstil sektörüne sahip ve bu durum onarım ve geri dönüşüm gibi uygulamaları destekliyor,” diyor Luhtasela.

“Birçok Avrupa ülkesi ise etkili tekstil geri dönüşüm çözümlerini geliştirme konusunda hâlâ erken aşamada.”

Hasar görmüş iş kıyafetlerine ne olur?

Gelişim için artan baskı

Hem Avrupa Birliği’nden hem de çalışanlardan gelen beklentilerin artmasıyla birlikte, sürdürülebilir iş kıyafeti uygulamalarını geliştirme baskısı da yükseliyor. Luhtasela’ya göre zaman eksikliği, farkındalık yetersizliği ve pratik çözümlerin azlığı hâlâ başlıca engeller arasında:

“Hasar görmüş bir giysiyi atmak, çoğu zaman onarım veya geri dönüşüm için dış iş ortaklarıyla süreci organize etmekten daha hızlı oluyor. Güvenilir geri dönüşüm ortaklarını bulmak, denetlemek ve onlarla çalışmak zaman, uzmanlık ve kaynak gerektiriyor.”

Araştırma hakkında daha fazla bilgi

Leena Kähkönen
External Communication Manager
+358 50 58 68 582

Araştırma hakkında

Araştırma, bağımsız Avrupa pazar araştırma veri toplayıcısı Norstat tarafından Şubat 2025’te gerçekleştirildi. Çalışma şu 11 ülkeyi kapsadı: Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Almanya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Türkiye.

İmalat sektöründe çalışan toplam 2.276 iş kıyafeti kullanıcısı araştırmaya katıldı. Katılımcıların çoğu kadrolu çalışanlardan oluştu (%79) ve kadın–erkek dağılımı eşitti (%50 – %50).